| |
|
|
Yeni Sayfa 1
39 YTL 100 MB
Hosting com,net,org Alana Alan adı Bedava
www.aksoyhosting.com
|
|
BAYBURT KALELERİ |
Bayburt Kalesi
 Bayburt
Kalesi Karadeniz’i Basra Körfezi’ne
bağlayan ticaret yolu üzerindedir. Bu
bakımdan yöreden geçen gezginler bu
kaleden söz etmişlerdir. Şehrin
kuzeyindeki yalçın kayalar üzerine
yapılmış olan kalenin ne zaman yapıldığı
bilinmemekle beraber, MÖ.1000 yıllarında
burada yaşayan topluluklar olduğu da
bilinmektedir. MÖ.900-600 yılları
arasında yöreye hakim olan Urartular
stratejik yönden önemli olan bu kaleyi
yerleşim merkezi olarak kullanmışlar,
onarmışlar ve 300 yıl kadar da burada
egemenliklerini sürdürmüşlerdir.
Urartulardan sonra Haldiler, Hititler,
Partlar, Sasaniler ve Romalılar ve
Bizanslılar da kaleyi onararak
kullanmışlardır. Bizans İmparatoru
Iustinianus zamanında kale adeta yeniden
yapılırcasına onarılmıştır. Daha sonra
Saltuklular döneminde de devam eden
onarım ve yenilemeyi Erzurum Meliki
Tuğrul Şah tamamlamıştır. Bu bakımdan
kalede bu dönemlere ait izlerle
karşılaşılmaktadır.
Yöreye hakim olan Bağrat Sülalesi
zamanında (885-1044) yerel prensler bu
kaleyi ele geçirmek için mücadele
etmişlerdir. Khorenli Movses’den
öğrenildiğine göre Bağrat’ların
geliştikleri dönem olan I.yüzyılda
Bağrat’lı Piurad oğlu “Senbad” (Asbed)
bu kaleye egemen olmuştur.
Anadolu Selçukluları döneminde II.Kılıçarslan’ın
oğlu ve Erzurum meliki Tuğrul Şah
Trabzon Rum Pontus İmparatorluğu’ndan
gelecek saldırılara karşı korunaklı olan
bu kaleyi adeta yeni baştan
yaptırmıştır. Nitekim, bu kale üzerinde
bunu belgeleyen 20 adet Arapça kitabe
bulunmaktadır. Bu kitabelerden 17 tanesi
Tuğrul Şah dönemine, bir tanesi de
Kanuni dönemine ait olup, iki kitabe
okunamamıştır.
Selçuklulardan sonra Artukoğulları bu
kaleyi ellerine geçirmiş, Kanuni Sultan
Süleyman ve III.Murat döneminde de
Bayburt Kalesi onarılmıştır. Evliya
Çelebi 1647 yılında buraya geldiğinde
kale içerisinde 300 evlik bir mahalle
ile Ebü’l Feth Camisi’nin bulunduğunu
belirtmiştir. 1823 yılında Ruslar
tarafından işgal edilmiş ve büyük ölçüde
tahrip olmuştur.
Kalenin sur duvarları 30 m.
yüksekliğinde ve 12-13 m. yüksekliğinde
burçları kademeler halinde devam
etmektedir. Kale önünde de benzerlerinde
görülen su hendeği burada
bulunmamaktadır. Giriş kapısı da doğuda
ve kuzey yönünde bulunmaktadır. Kale,
beş köşeli bir plan göstermektedir. Bazı
kaynaklarda kalenin altıgen planlı
olduğu da belirtilmiştir. Surlar yarım
daire, kare ve üçgen planlı burçlarla
desteklenmiştir. Kalenin iki kapısından
doğuda bulunan Demir Kapı ismi ile
tanınmakta olup, bu kapı üç katlıdır.
Kalenin batısındaki kapı Nöbethane
Kalesi ismi ile tanınır. Bu kapının
solundaki beş satırlık kitabede
Selçuklulardan Tuğrul Şah’ın dönemi
anlatılmaktadır. Bu yazıtın yanında da
Lülü isimli bir mimarın ismi
bulunmaktadır. J.Arnold Hamilton kapı
kemerinin iki yanındaki kitabeler
arasında bir arslan kabartmasının da
bulunduğunu belirtmiştir.
Osmanlı döneminde bu kaleye Çinimaçin
Kalesi ismi verilmiştir. Bunun da nedeni
kalenin dış yüzeylerinde mor, yeşil ve
firuze renkli çinilerin kullanılmış
olmasıdır.
Kalenin doğu kesiminde XVIII.-XIV.yüzyılda
yapıldığı sanılan bir de kilise
kalıntısı bulunmaktadır.
Saruhan Kalesi (Merkez)
Bayburt İl merkezine 35 km.
uzaklıktaki Saruhan Köyü’nde gözetleme
amaçlı bir kale yapılmıştır. Kalenin ne
zaman yapıldığı bilinmemekle beraber,
Trabzon Rum Pontus İmparatoru
Mithridates’in savunma amaçlı olarak
Bayburt, Gümüşhane, Kelkit ve
Erzincan’da 75 gözetleme kalesi
yaptırdığı, tarihi kaynaklardan
öğrenilmektedir. Saruhan Köyü’ndeki bu
kalenin de Mithridates’in yaptırmış
olduğu kalelerden biri olduğu
sanılmaktadır. Kale günümüzde oldukça
harap durumdadır. Sur duvarları bloklar
halinde yöresel taşlardan yapılmıştır.
Bayburt’taki bu iki kaleden başka
Demirözü ilçesine 40 km. uzaklıktaki
Bayrampaşa Köyü’nde ve 42 km.
uzaklıktaki Kitre Köyü’nde ve 27 km.
uzaklıkta Çayıryolu (Sünür) köylerinde
kale kalıntıları bulunmaktadır. Ancak
bunlarla ilgili tarihi kaynaklarda
yeterli bilgi olmadığı gibi, bu
kalelerin bulunduğu bölgelerde kazı veya
yüzey araştırması da yapılmamıştır
|
|
| Yeni Sayfa 1
|
|
|
|
