|
SARHOŞ BARI :
Makamı Uşşak- Aksak oyun havası
Davul zurna ile oynanır . Çevremiz
düğünlerinde içki içildikten sonra oynanan ,
umumi figürleri ile bir sarhoşun çalgıya
ayak uydurarak sallanmasını anlatan bir
erkek barıdır . Bar ilkkez ağırdan başlar ,
dizler kırılmadan bacak lar dik atmak
suretiyle ellele düz bir sıra halinde
oynanır. Daha sonra figürlerde çalgının ritm
SARHOŞ BARI ÜSTESİ :
Makamı : Uşşak Türk aksağı oyun havası
Sarhoş barına bağlı olarak çok haraketli
oynanır . Ayaklar seri olarak ileri geri
atılır . Daha sonra dört sayılı sıçrama ile
yere çökülür Dizler kırılmış vaziyette
ayak uçları üzerinde vucut bir sağa bir sola
esnetilir . Bu işlemde dört sayıda
tamamlandıktan snra aynı sayıyla kalkılır.
Oyunda söz yoktur Oyun istenildiği kadar
oynana bilir
VEYSEL BARI
. Makamı : Uşşak Nim safyan oyun havası
Bayburtun sevilen eşrafından olup hala ismi
bir mahallemizde yaşayan veysel efendiye
izafeten oynanan bir bardır. Bu zatın sayılı
bir memleket büyüğü, Bayburt folkloruna
büyük hizmetlerde bulunmuş bir insan olduğu
dillerde dolaşır durur. Yüzyıl ötesinden
ismi hala veysel barıyla yad
edilmektedir.Veysel barı elele dizi halinde
kollar kaldırılarak oynanan bir erkek
barıdır Sol ayaktan başlayarak dört sayıile
ayaklar birbiri önüne çıkarılır ve dördüncü
figürün sonunda sol ve sağ ayaklar üzerinde
ikişer sekme yapılarak oyunun ana yapısı
tamamlanır İlkkez ağırdan başlayan figürler
sonraları çabuklaşır
Ara yerde sekerken dönmeler üçdefa
tekrarlanır . Her dönüşte ayak sekme ritmine
uyularak eller ileri doğru sekme anında
koşulur . Oyuna ait herhangibir söze
rastlanmamıştır.
KÖSTEK BARI
" Garabet " : Araştırmalar neticesinde şöyle
bir rivayetle karşılaşılmıştır.Derler ki;
Bayburt'un Ermeni istilası sırasında,Ermeni
subayı Garabet'in güzel ve genç
kızına,Bayburt delikanlısı aşık olur.Aşk
karşılıklıdır.Kızın oturduğu konak,Bayburt
Kalesi'nin burçlarından. gözüktüğü
için,delikanlı günle rini,içli türküler
söyleyerek burada geçirmektedir.Günlerden
bir gün ermeni kızı,bohçası elinde hamama
git mektedir.Kale burçlarından kızı
gözetleyen delikanlının,dudaklarından şu
türkü dökülür:
Çoruh boyun düz
gider.
Amman,amman
Garabet.
Bir kınalı kız
gider.
Amman amman
Garabet
O kız yolu
şaşırmış
Amman amman
garebet
İnşallah bize
gider
Amman amman
garabet
Gün olur Ermeni istilası sona erer garabet
kızınıda beraber götürür . geriye,
delikanlının dudaklarında şu ezgi ile :
Oy garabet garabet
Verde yarim ele
git
Kızda ise delikanlının Bayburt yapısı bir
kösteği hatıra kalır. İşte bubara köstek
barı demişler ve oynamışlar günümüze kadar
tatlı figürleriyle gelmiş ve hala
oynanmaktadır el ele dizi halinde oynanır
erkek barı olmasına rağmen bazı kadın
düğünlerindede oynanır ağirdan başlar,
sonraları hızlanır çökme ve sıçrama
figürleri ile süslüdür.
LAZUTLAR BARI :
Makamı Uşşak-Nim sofyan .
Lazutlar barı tipik bir halk oyunudur lazut,
Bayburt lisanı ile mısırın diğer bir adıdır.
Kuzey köylerimiz Karadeniz
iklimi altındadır bu kesimlerin halkı
ekseriya mısır zıraatı yapar Mısır aslında
Karadeniz yanı lazlar tarafından çok
ekildiği için, laz işi anlamında Bayburt
halkı mısıra lazutder. Bayburt coğrafi
bakımdan Karadeniz bölgesinde olmasına
rağmen,folklor yönüyle Doğuanadolu-Karadeniz
bölgeleri arasında köprü vazifesi görür
Lazutlar barı bunun tipik bir örneğidir
Kuzeyin rüzgarları bir ayrısallar mısırın
yaprağını.
Bayburtun Kuzeyli kızı bir ayrı toplar
mısırın koçanını ve bir başka türkü yakar
lazutlar üstüne
Lazutlar salkım
saçak
Alçak boylusun alçak
Gelberaber kaçalım
Eller beni alacak
Hasat sonu yapılan düğünlerde onları,
lazutlar oyununu haraketli figürleri
arasında görürgibi olursunuz
sanki kuzey rüzgarlarıdır çalan zurna. Bir
birdaha vuran davulun ritmine uyan ayaklar
sepete düşen mısır koçanı misalidir bir
başına yada birlikte söylenir oyunun türküsü
Lazutlar den den
oldu
Açıldı neden oldu
Ben ayrılık
bilmirken
Ayrılık senden oldu
Lazutlar barı sadece erkek barı olmayıp
kızlarımızda bu oyunu mütemadiyen düğünlerde
oynamaktadırlar oyun bir dizi halinde elele
tutularak oynanır figürler üçlü olup,
ikişerden dört sayı ile her figür tamamlanır
Devam Edecek... |
